Κέντρο Πολιτισμού ΄Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος – Ιππόδρομος 23/07/09

H Εθνική Βιβλιοθήκη και η Λυρική Σκηνή είναι δύο απολύτως αναγκαία για την εκπαίδευση και τον πολιτισμό δημόσια κτίρια, οφείλουν όμως και να έχουν αυτά τα δημόσια χαρακτηριστικά και με αυτά τα χαρακτηριστικά υπήρξαν ανάλογα κτίρια, που προέκυψαν με χρήματα δωρητών, όπως τα μεγάλα νοσοκομεία, το Μετσόβιο, το Ζάππειο, η Ριζάρειος, το Πολυτεχνείο και η ίδια η Βαλιάνειος Εθνική Βιβλιοθήκη της οδού Πανεπιστημίου.
Μια μεγάλη όπερα στην Αθήνα, μια μεγάλη βιβλιοθήκη τη θέλουμε και τη στηρίζουμε, όπως τόνισε  και η βουλευτής μας η΄Αννα Φιλίνη στην επιτροπή της βουλής, και μια σωστή χωροθέτηση και μια διαφανή διαδικασία για τη σύμβαση θα τα ψηφίζαμε και με τα δύο χέρια από όπου και αν προέρχονταν, εκτός και αν είμασταν κυβέρνηση οπότε θα το είχαμε κάνει ήδη .Ξέρετε θα δεχόμασταν ακόμα και κάποιες παρεκκλίσεις. ΄Αλλωστε  και ο Παρθενώνας και ο Πύργος του ΄Αϊφελ με κάποιες παρεκκλίσεις πρέπει να φτιάχτηκαν.

Η χωροθέτηση της Εθνικής Βιβλιοθήκης και της Λυρικής Σκηνής στον χώρο του πρώην Ιπποδρόμου δεν είναι εκ θέσεως ασύμβατη με το αστικό και το φυσικό περιβάλλον.
Ο πρώην Ιππόδρομος έχει υποδειχθεί και από πολεοδόμους του ΕΜΠ ως μία καλή θέση για τη συγκεκριμένη χωροθέτηση.
H χωροθέτηση στον πρώην Ιππόδρομο έχει κι άλλο ένα μεγάλο μειονέκτημα-την προβληματική σύνδεση με τα μέσα σταθερής τροχιάς σήμερα και στο άμεσο μέλλον. Η σύνδεση με το τραμ είναι προβληματική και η απουσία σύνδεσης με μετρό προφανής και ακριβώς  γι΄αυτό το λόγο έρχεται η κατασκευή ενός αδικαιολόγητα μεγάλου χώρου στάθμευσης 1000 οχημάτων.
Ας σημειωθεί εδώ ότι για την υπέροχη ΄Οπερα του Σίδνεϋ, που είναι κατασκευασμένη σε βραχίονα του λιμανιού, υπάρχει πρόσβαση με τα μέσα μεταφοράς, καραβάκια, τραίνο.
Εδώ,  στον ιππόδρομο προβλέπεται πάρκιγκ 1000 θέσεων, ενώ λίγα μέτρα πιο κεί στον προαύλιο χώρο  του γηπέδου TWD  υπάρχει ήδη πάρκινγκ, που παραμένει κλειστό, όπως και  πάρκινγκ μπροστά από το γραμμικό κτίριο και σε λίγα μέτρα μακρύτερα σχεδιάζονται και άλλοι χώροι στάθμευσης υπέργειοι και υπόγειοι, στην παραλία Μοσχάτου, δίπλα στην όχθη του Ιλισού.
Αποθέωση της «λογικής χρήσης ιδιωτικού αυτοκινήτου».
Πρέπει να πούμε εδώ πως οι ανεξέλεγκτες χωροθετήσεις μεγάλων εμπορικών χρήσεων και χρήσεων αναψυχής μέσω της ΑΕ Ολυμπιακών Ακινήτων, του ΣΕΦ και ιδιωτών έχουν επιβαρύνει ήδη την περιοχή στα σημεία μάλιστα που έπρεπε να έχουν απελευθερωθεί  και αποδοθεί σε ελεύθερη δημόσια χρήση.

Η συνολική εφαρμογή του μεταολυμπιακού σεναρίου, που περιλάμβανε αποξήλωση των «λυομένων» και ολοκλήρωση των πάρκων, του καναλιού κ.α. στην ακτή, που θα αναβάθμιζε σημαντικά την περιοχή και θα ελάφραινε τις αρνητικές επιπτώσεις από τη δημιουργία των κτιρίων του πολιτιστικού πόλου στον πρώην Ιππόδρομο, ως γνωστόν ακυρώθηκε, έτσι
ο πληθυσμός της ακτής, του Πειραιά, του Μοσχάτου, της Καλλιθέας, του Παλαιού Φαλήρου αγωνιά  βλέποντας το θαλάσσιο μέτωπο και τους ελεύθερους χώρους να καταλαμβάνονται μέρα με τη μέρα από κερδοσκοπικές εμπορικές χρήσεις.

Ως προς το θεσμικό μέρος η σύμβαση μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου και Ιδρύματος Νιάρχου είναι πρωτοφανής, ακόμη και συγκρινόμενη με τα αντίστοιχα παραδείγματα και την παράδοση των μεγάλων ευεργεσιών του 19ου αιώνα.
Ανεξέλεγκτη οικονομικά, μεγάλες φοροαπαλλαγές, ουσιαστική αδυναμία διαιτησίας, απουσία πρόνοιας για μονομερή λύση της σύμβασης από την πλευρά του Δημοσίου την ίδια στιγμή που αυτή υπάρχει από την πλευρά του Ιδρύματος και άλλα σημεία, που ήδη εντόπισε ο ΣΥΡΙΖΑ, και άλλοι βουλευτές δημιουργούν ένα κακό προηγούμενο, που πρέπει οπωσδήποτε να αποφύγουμε.
Υπάρχουν δύο σημεία κατά τη γνώμη μας πολύ σοβαρά που σχετίζονται με τη νομιμοποίηση, από την πλευρά του επίσημου κράτους, αθέμιτων έως ακόμα και παράνομων πρακτικών.

Όπως φαίνεται από τις ως τώρα υπογραφείσες συμβάσεις το «Κοινωφελές Ίδρυμα Σταύρος Σ. Νιάρχος» έχει επίσημη έδρα στις Βερμούδες, δηλαδή σε ένα φορολογικό παράδεισο, που χρησιμοποιούν όλες οι off shore εταιρείες για να φοροδιαφεύγουν.
΄Ενα εύλογο ερώτημα. Γιατί ένα κοινωφελές ίδρυμα έχει επιλέξει ως έδρα ένα φορολογικό παράδεισο; Αυτό που μας ενδιαφέρει  είναι ότι το επίσημο κράτος, με την ψήφιση του τυπικού νόμου, δεν αποδέχεται μόνο τη δωρεά, αλλά αποδέχεται και επικροτεί ταυτόχρονα την τακτική όλων των αυτών των, οποιασδήποτε μορφής, νομικών προσώπων που προφανώς φοροδιαφεύγουν και  έρχονται μετά να λάβουν ηθική νομιμοποίηση, με τη δωρεά ενός μέρους των φόρων, που δεν κατέβαλαν ως όφειλαν.
Ο νόμος προβλέπει ότι οι δωρεές φορολογούμενων προς τον Οργανισμό, τη Λυρική Σκηνή και την Εθνική Βιβλιοθήκη εξαιρούνται από τα τεκμήρια απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, που ορίζονται στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.
Μπορεί δηλαδή κάποιος, που έχει μηδενικές φορολογικές δηλώσεις, να δωρίσει π.χ. 1.000.000 ευρώ χωρίς κανείς να τον ρωτήσει πώς απόκτησε αυτά τα χρήματα. Εκτός του ηθικού θέματος που ανακύπτει (αφού το Κράτος στην ουσία λέει “χρήματα να είναι και δε μας νοιάζει αν έχουν προκύψει από παράνομες δραστηριότητες”) υπάρχει και ένα άλλο πρόβλημα.

Σε ένα τέτοιο (υποθετικό;) σενάριο δωρεάς, και κατά την περίοδο της κατασκευής των έργων, μπορεί να γίνει ξέπλυμα μαύρου χρήματος με τις ευλογίες του κράτους. Μπορεί δηλαδή κάποιος να δωρίζει χρήματα και να τα παίρνει πίσω “καθαρά” υπό τη μορφή «αμοιβής παρασχεθεισών εργασιών». Το μόνο που του μένει είναι να έχει ιδρύσει και αυτός μια off shore εταιρεία ώστε να μην πληρώσει κανένα φόρο.
Επίσης ως προς τη ρύθμιση των εργασιακών σχέσεων, τίποτα δεν έχει γίνει γνωστό. Οι εργαζόμενοι  με ψηφίσματά τους καταγγέλλουν ότι στη νέα όπερα καταργούνται ειδικότητες, θα γίνει χρήση προγραμμάτων stage και λόγω του ακριβού εισιτηρίου  θα γίνει απρόσιτη στο ευρύ κοινό.
Και όλο το συγκρότημα θα είναι υπόθεση μιας Α.Ε.
Εδώ να  συμπληρώσουμε την αυθαίρετη επιλογή του αρχιτέκτονα , ανεξάρτητα αν αυτός και η συγκεκριμένη ιδέα του είναι καλή, κατά παράβαση της μόνιμης θέσης του ΤΕΕ και των ελλήνων μηχανικών για διαφάνεια και διεθνείς ή πανελλήνιους διαγωνισμούς στα δημόσια κτίρια. Με αυτή τη σύμβαση δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε.

Η περιοχή των Τζιτζιφιών με το μικρό λιμανάκι για τις ψαρόβαρκες, που υπήρχε μπροστά από τον ιππόδρομο, και η  γειτονική αμμώδης, τότε, παραλία Μοσχάτου ήταν το κέντρο αλιείας της περίφημης μαρίδας Φαλήρου και  δίπλα στον ιππόδρομο είχαν γίνει μια σειρά από ψαροταβέρνες.  Η παραλία  μετέπειτα μπαζώθηκε και έγινε το Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας (ΣΕΦ), η παραλία Μοσχάτου, Καλλιθέας- Τζιτζιφιών μέχρι και τον Φλοίσβο του Παλαιού Φαλήρου, ήταν ένας ενιαίος χώρος και ως προς τις χρήσεις και ως προς τις δραστηριότητες των κατοίκων.
Από το 1969, όταν μπαζώθηκε ο χώρος για να γίνει η υπερυψωμένη νέα παραλιακή λεωφόρος ( το τείχος του αίσχους, όπως ονομάστηκε από τους κατοίκους) η  πόλη έστρεψε τα νώτα της στη θάλασσα η οποία  χάθηκε ακόμα και από τη σκέψη των κατοίκων κύρια της Καλλιθέας  και του Μοσχάτου που υπέστησαν και την μεγαλύτερη πίεση από το «τείχος αυτό» και τον συγκοινωνιακό κόμβο στις Τζιτζιφιές.
Σε άλλες μητροπόλεις του κόσμου συνειδητοποιεί κανείς ότι το στοιχείο του νερού παίζει καταλυτικό ρόλο.
Ακόμα και αν δεν υπάρχει νερό, φέρνουν με τη μορφή τεχνητών λιμνών, συντριβανιών, τεχνητών καναλιών, τεχνητών ποταμών, ενώ εμείς που είχαμε δύο ποτάμια και τη θάλασσα, είχαμε τη μεγαλοφυή ιδέα να τα κρύψουμε.
…και έτσι έφυγαν από κει οι μούσες για τις οποίες  οι αρχαίοι πίστευαν πως κατοικούσαν στις όχθες του Ιλισού, στο βωμό των Ιλισιάδων.

Δεν θά πρεπε μαζί με τη μουσική να ξαναφέρουμε και τις Μούσες ;  Και το ζωογόνο και «λάλον ύδωρ»  και, ίσως,  τα πλατάνια κάτω από τα οποία ο Σωκράτης δίδασκε τους μαθητές του;… «εκεί που φύτρωνε φλισκούνι και άγρια μέντα ,  τώρα χωριάτες παζαρεύουν τα τσιμέντα…» για να θυμηθούμε το τραγούδι του Χατζηδάκι και του Γκάτσου που δεν αναφέρονταν, βέβαια, μόνο στην Ελευσίνα.
Νέοι αρχιτέκτονες, που επανασχεδίασαν τον Ιλισό, στην πρότασή τους δείχνουν πώς θα μπορούσε ο κόσμος να πίνει τον καφέ του  στο Νέο Κόσμο και στην Καλλιθέα, θα πήγαινε θέατρο με τη βάρκα στο Μέγαρο Μουσικής ή θα έκανε ρομαντικές βόλτες με θέα τους Στύλους του Ολυμπίου Διός. Ένα ολόκληρο κομμάτι από το κέντρο της Αθήνας μέχρι το Φαληρικό Δέλτα θα ανάσαινε περιβαλλοντικά, δίχως να χάσουμε ούτε σε κατοικίες αλλά ούτε σε εμπορικά κέντρα.
Λίγο πιο δίπλα στην εκβολή του Κηφισού έχει εκπονηθεί μελέτη από ομάδα αρχιτεκτόνων, σύμφωνα με την οποία ο Κηφισός ξαναγίνεται εστία ζωής, με ποδηλατόδρομους, πάρκα , σημεία αναψυχής ακόμα και φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις και το ποτάμι να ρέει κυριολεκτικά στην καρδιά της πόλης.

Με τους πρώτους σχεδιασμούς για τους Ολυμπιακούς Αγώνες 2004 έγινε  κύριο αίτημα της επιστημονικής κοινότητας πρώτα και των κατοίκων έπειτα να ελευθερωθεί το θαλάσσιο μέτωπο και η πόλη να στρέψει πάλι το βλέμμα της (κυριολεκτικά) στη θάλασσα.

Επίσης το 2002  προβλεπόταν η βύθιση της παραλιακής λεωφόρου στο ύψος της παλιάς παραλιακής  και κατασκευή αντιπλημμυρικού καναλιού, για να προστατευθούν οι περιοχές από πλημμύρες.
Οι αθλητικές εγκαταστάσεις, το γήπεδο του  TWD  και του βόλεϊ καθώς και το γραμμικό κτίριο που ουσιαστικά ενώνει τις αθλητικές εγκαταστάσεις μεταξύ τους, έγιναν, φράζοντας τη θάλασσα από τους κατοίκους. Το ίδιο και η μαρίνα. Τα  έργα υποδομής (αντιπλημμυρικό κανάλι, βύθιση παραλιακής) δεν έγιναν. Παραπέμφθηκαν πρώτα στη δεύτερη φάση (μεταολυμπιακή)  και από κει, ως συνήθως,  στις ελληνικές καλένδες.
Η περιοχή έχει υπερτοπικό χαρακτήρα και είναι  το μοναδικό μέτωπο της πόλης προς τη θάλασσα.
Δεν μπορούμε να εξετάζουμε αποσπασματικά την σύμβαση του Ιδρύματος με το Δημόσιο για τον ιππόδρομο και να μην έχουμε συνολική εικόνα της περιοχής αφού σε πολύ λίγα μέτρα από τον ιππόδρομο υπάρχει η συμφωνία ΑΕ «Ολυμπιακά Ακίνητα» με εταιρεία άλλου ομίλου για να γίνει το γήπεδο του βόλεϊ χώρος συναυλιών (νέο Λυκαβηττό το διαφημίζει ο επενδυτή). Εκτός εάν θέλουμε την περιοχή θεματικό πάρκο με όλα τα είδη μουσικής από μέταλ έως όπερα, αλλά σ΄ αυτή την περίπτωση χρειάζεται ενιαίος σχεδιασμός.   Δεν μπορούμε να σχεδιάζουμε το χώρο του ιπποδρόμου, όταν εκκρεμεί η μετατροπή του γηπέδου TWD  σε συνεδριακό κέντρο και,  σχέδιο αξιοποίησης της παραλίας Μοσχάτου  με μια σειρά επενδύσεων ψυχαγωγίας  κοινού, που θα επιβαρύνουν την περιοχή.
Στα σχέδια, που συνοδεύουν την προς κύρωση σύμβαση, υπάρχει η πεζογέφυρα που ενώνει το χώρο του ιπποδρόμου με την παραλία,
η εσπλανάδα, αλλά  δεν γίνεται καμία αναφορά στο ότι ενώνει το χώρο του ιπποδρόμου με το χώρο όπου η ΑΕ «Ολυμπιακά Ακίνητα» έχει προχωρήσει σε άλλη σύμβαση με ιδιώτη επενδυτή .
Η «Μαρίνα  Φλοίσβου» ΑΕ, συμφερόντων Λάτση, όπως έγινε, είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, που προήλθε από την σύμβαση της ΑΕ «Ολυμπιακά Ακίνητα» και του Ομίλου Λάτση.
Αν γινόταν με επιστημονικό και τεκμηριωμένο τρόπο η επιλογή της λύσης για  τη δημιουργία βιβλιοθήκης και λυρικής στον  ιππόδρομο, θα έπρεπε να είναι με όσο το δυνατόν λιγότερο τσιμέντο, και με ελεύθερη τη χρήση της παραλίας του φαληρικού όρμου στους κατοίκους της περιοχής. Με παράλληλη δηλαδή,  κατάργηση της διαχείρισης της παραλίας του Φαληρικού όρμου από την ΑΕ «Ολυμπιακά Ακίνητα» ΝΠΙΔ.
Όμως, προφανώς έγινε η συμφωνία πίσω από κλειστές πόρτες με αδιαφανείς διαδικασίες. Και δεν έρχεται στη Βουλή για να συζητηθεί αλλά για απλή επικύρωση, όπως γίνεται στην Ελλάδα, συχνά.
Ξέρετε, για να πας κάπου πρέπει να ξέρεις πού θες να πας και πώς. Αν θες να πας κάπου και δεν ξέρεις πώς, το πιθανότερο είναι να καταλήξεις αλλού. Και αν δεν ξέρεις πού πας, όπου και να βγεις «καλά είναι»…

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *