Το πρόσωπο του τέρατος και ο φόβος μήπως το συνηθίσουμε

χωρίς εξαρτύσεις
Εφημερίδα ΕΠΕΝΔΥΣΗ, φύλλο 11
Σάββατο 10 – Κυριακή 11 Ιανουαρίου 2015

“Το πρόσωπο του τέρατος και ο φόβος μήπως το συνηθίσουμε” (από τα Σχόλια του 3ου Προγράμματος του Μάνου Χατζιδάκι)
Άκουσα μια κοπέλα, ακροάτρια ραδιοφωνικής εκπομπής, που έλεγε ”πω, πω, τι γίνεται στη Γαλλία, τρόμος με πιάνει… Πως να πας τώρα στο Παρίσι…”
Δεν χρειάζεται να τρέχεις στα ένδοξα Παρίσια, κορίτσι μου, για να σε πιάσει Τρόμος. Περίμενε. Ε ρ χ ε τ α ι – ο – Τ ρ ό μ ο ς – ε δ ώ . Κι όχι ΜΟΝΟ με θρησκόληπτους παράφρονες. Ο φονταμενταλισμός δεν είναι μόνο θρησκευτικός. Η παραφροσύνη κι η μισαλλοδοξία έχουν πολλά προσωπεία. Μερικά τέτοια, με ”προοδευτικό πρόσημο” μάλιστα, είναι δίπλα σου. Θα τα δεις. Θα τους δεις. Φασίστες ξεπετάγονται γύρω μας, δίπλα μας, παντού. Μουσουλμάνοι. Δεξιοί. Απολίτικοι. Χριστιανοί. Ταλιμπάν. Αριστεριστές. Ακροδεξιοί. Σοσιαλιστές. Άθεοι. Τζιχαντιστές. Εβραίοι. Αντιεξουσιαστές. Χεσμπολάχ. Χουλιγκάνοι. Αριστεροί. Χριστιανοδημοκράτες. Αναρχικοί. Συριζαίοι, Νεοδημοκράτες, Πασόκοι, Χρυσαυγίτες, Ψεκασμένοι. Σ’ όλες τις φυλές, τα χρώματα, τα κόμματα, τις ομάδες, τις θρησκείες, τις κυβερνήσεις, τις αντιπολιτεύσεις. Θερμοκήπιο Μίσους και Παράνοιας.
«…Όσο για μας, τους δημοσιογράφους, φίλους των δολοφονημένων δημοσιογράφων, θα συνεχίσουμε. … Ξέρουμε πως αυτό το επάγγελμα μερικές φορές είναι επικίνδυνο. Μέχρι σήμερα το βάρος έπεφτε στους ρεπόρτερ που έφευγαν για να μας πληροφορήσουν για όσα συμβαίνουν στις εμπόλεμες χώρες. Τώρα θέλουν να μεταφέρουν τον πόλεμο μάσα στις ίδιες τις αίθουσες της σύνταξης μας. Δεν πρόκειται να πολεμήσουμε. Δεν είμαστε στρατιώτες. Αλλά θα υπερασπίσουμε τη γνώση και την αποστολή μας: να βοηθάμε τον αναγνώστη να αισθάνεται πολίτης. Δεν είναι μεγάλο πράγμα αλλά κάτι είναι κι αυτό. Με μια ακόμη πιο σταθερή βεβαιότητα: Τώρα, ξέρουμε γιατί κάνουμε αυτό το επάγγελμα» (Από το editorial του Laurent Joffrin, Διευθυντή Έκδοσης της Liberation).
Μήνυμα με πολλούς αποδέκτες. Κι εμάς και όλους γύρω μας. Πολίτες, πολιτικούς, πολιτευόμενους. Αθλητές, φιλάθλους, οπαδούς, θρησκευόμενους, γραφιάδες, δάσκαλους και μαθητές. Εργαζόμενους και άνεργους. Φτωχούς και πλούσιους. Αριστερούς και δεξιους. Βόρειους και νότιους. Ζουμε σ’ ένα περιβάλλον που εκτρέφεται εύκολα, ανέξοδα κι από πολλούς Μας το τέρας που γρυλίζει. Δεν μπορούμε να ασκήσουμε το αναφαίρετο και αυτονόητο δικαίωμα της ελεύθερης διατύπωσης της γνώμης. Της όποιας γνώμης, βέβαια. Όχι αυτής που συμφωνούμε, ε; Της αντίθετης, της όποιας. Και μάλιστα σε χώρους που έχει κατακτηθεί αυτό το δικαίωμα του διαλόγου. Με αγώνες, με αίμα, με θυσία ανθρώπων, με διώξεις, με φυλακίσεις, με εξορίες, με εκτελέσεις. Θα υπερασπισθώ με κάθε τρόπο το δικαίωμα σου στην ελευθερία της έκφρασης και του λόγου. Διαφωνώ με ό,τι λες, αλλά θα υπερασπισθώ μέχρι θανάτου το δικαίωμά σου να το λες. Μπορεί να μην το είπε ο Βολταίρος, όμως όποιος και να το είπε, μ’ αυτό γαλουχηθήκαμε, γι’ αυτό αγωνιστήκαμε. Και τώρα, τι έγινε; Πως φτάσαμε εδώ, να συμπεριφερόμαστε ως οπαδοί ολοκληρωτικών καθεστώτων; Γιατί λογοκρίνουμε και φιμώνουμε τους Άλλους; Γιατί προπηλακίζουμε αυτόν που διαφωνεί μαζί μας; Γιατί συκοφαντούμε, στοχοποιούμε και εξοντώνουμε όποιον έχει αντίθετη άποψη; Γιατί φοράμε κουκούλες, γιατί γίναμε τραμπούκοι, γιατί καίμε ανθρώπους; Γιατί ανοίγουμε κεφάλια με ρόπαλα; Γιατί καίμε την Άθενς Βοϊς, γιατί μπαίνουμε οπλισμένοι και δολοφονούμε ανθρώπους; Προοδευτικοί άνθρωποι, αριστεροί, αγωνιστές για μια καλύτερη ζωή, ΓΙΑΤΙ αποδεχτήκαμε συμπεριφορές, τρόπους και δράσεις που ήταν κατ’ εξοχήν ”προνομιακός χώρος” της ακροδεξιάς, του φασισμού, των παλαιο- ή των νεοναζί; Γίναμε φασίστες ή κοντεύουμε να γίνουμε; Γιατί αυτή η Παράνοια, η Παραφροσύνη, ο Τρόμος; Γιατί μπήκε ο Κόσμος στον αστερισμό της απόλυτης τρέλας; Γιατί τόσος Φανατισμός, Μισαλλοδοξία, Βαρβαρότητα, Κτηνωδία. Ένα απέραντο θερμοκήπιο Μίσους. Παντου, Κι Απο Παντου. Διπλα μας. Θα κάνουμε κάτι να σταματήσουμε το Τέρας ή θα το αφήσουμε να μας φάει; Γιατί, ξέρετε, όπως έλεγε κι ο Μάνος Χατζιδάκις, ο μέγιστος έλληνας ”..αυτό είναι το πρόσωπο του τέρατος και δικός μας είναι ο φόβος μήπως το συνηθίσουμε. Γιατί όποιος δεν φοβάται το πρόσωπο του τέρατος, πάει να πει ότι του μοιάζει…”